RAQAMLI IQTISODIYOTDA SOLIQ MAʼMURIYATCHILIGINI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH YOʻLLARI
- Authors
-
-
Shermuxamedov Bexzodjon Usmonovich
Ilmiy rahbar: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “Mintaqaviy iqtisodiyot” kafedrasi Iqtisodiyot fanlari doktori, professor
Author
-
Qosimova Fazilat Sherzod qizi
“Buxgalteriya hisobi” fakukteti talabasi
Author
-
- Keywords:
- Array
- Abstract
-
Mazkur tadqiqot zamonaviy fiskal siyosatning fundamental yoʻnalishlaridan biri – soliq maʼmuriyatchiligini raqamli transformatsiyalash tendensiyalarini majmuali tahlil etishga bagʻishlanadi. Maqolada soliq nazorati tizimida “lozim darajada ehtiyotkorlik” tamoyilining raqamli algoritmlari, shuningdek, sunʼiy intellekt (AI) va katta maʼlumotlar (Big Data) texnologiyalarini integratsiyalash masalalari tadqiq qilingan. Ayniqsa, Oʻzbekistondagi 2025–2026-yillarga moʻljallangan islohotlar xronologiyasi, jumladan, elektron hisobvaraq-fakturalarni real vaqt rejimida risk-tahlildan oʻtkazish tizimining iqtisodiy-huquqiy oqibatlari empirik baholangan. Buyuk Britaniya, Yevropa Ittifoqi va Estoniyaning ilgʻor tajribalari (HMRC Connect, Split Payment, Blokcheyn) qiyosiy-baxolash orqali milliy amaliyot uchun strategik taklif va tavsiyalar majmuasi ishlab chiqilgan.
- References
-
1.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti. Sh.Mirziyoyevning 2026-yil 6-apreldagi “soliq ma’murchiligini takomillashtirish chora-tadbirlari” to‘g‘risidagi tqdimot. – Toshkent, 2026-yil 6-aprel. – URL: https://share.google/sT5XOY2RqDxUyUTmB
2.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti. (2020). “Raqamli Oʻzbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida (PF-6079-son Farmon). Oʻzbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi.
3.OECD. (2025). Services. In Tax Administration 2025. OECD Publishing.
4.Nose, M., Pierri, N., & Honda, J. (2025). Leveraging Digital Technologies in Boosting Tax Collection (IMF Working Paper No. 25/89). International Monetary Fund.
5.TaxAssist Accountants. (2024). What is HMRCʼs Connect AI System?
6.Clever Accounts. (2024). The Digital Detective: How HMRCʼs Connect System is Changing Tax Compliance.
7.Pinsent Masons. (2023, June 21). HMRC finds value in ʼbig dataʼ after bringing in extra £4.6billion.
8.European Commission. (2017). Analysis of the impact of the split payment mechanism as an alternative VAT collection method.
9.Vertex, Inc. (2024). VAT Compliance Update, Part 2: Split Payment.
10.Intertax. (2024). Mandatory Split Payment Mechanism In Poland Extended Until 2028.
11.Crowe Poland. (2024). VAT. Split payment mandatory until 28 February 2028.
12.Sovos. (2023). Split Payments: New VAT Collection Mechanism in the European Union.
13.Interoperable Europe. (2023). The use of the National Blockchain Infrastructure to support the E-Residency Initiative in Estonia.
14.e-Estonia. (2024). KSI blockchain.
15.Thomson Reuters. (2023). The potential impact of tax authoritiesʼ digitalization on taxpayers.
16.Neliti. (2022). Challenges of the digitalization process in Uzbekistan.
17.Estonian Tax and Customs Board. (2024). Tax information exchange.
18.Toʻlakov, U.T. (2024). Raqamli iqtisodiyot sharoitida soliq maʼmuriyatchiligini raqamlashtirishning xorij tajribasi. Raqamli iqtisodiyot va axborot texnologiyalari, 4(03), 3-12
19.Toʻlakov, U.T. (2025). Soliq maʼmuriyatchiligini takomillashtirishda innovatsion yondashuvlar. Ijtimoiy-gumanitar fanlarning dolzarb muammolari, 5(1), 91–105.
20.Toʻlakov, U.T. (2025). Zamonaviy soliqqa tortishda sunʼiy intellektning oʻrni. Raqamli iqtisodiyot, 11, 103–116.
21.Toʻlakov, U.T. (2025). Soliq maʼmuriyatchiligini takomillashtirishda blokcheyn texnologiyalaridan foydalanish. Raqamli transformatsiya sunʼiy intellekt, 3(2), 113–123.
- Downloads
- Published
- 2026-05-30
- Section
- Articles