O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI JINOYAT VA FUQAROLIK QONUNCHILIGIDA JABRLANUVCHINING HUQUQIY MAQOMI: QIYOSIY TAHLIL

Authors
  • Anvarov Demirali Taxir o’g’li

    Toshkent davlat yuridik universiteti «Xalqaro huquq va qiyosiy huquqshunoslik» fakulteti 3-bosqich talabasi

    Author

Keywords:
Array
Abstract

Maqolada O’zbekiston Respublikasi jinoyat-protsessual va fuqarolik (fuqarolik-protsessual) qonunchiligida “jabrlanuvchi” tushunchasining huquqiy tabiati, uning ikki soha o’rtasidagi tub farqlari va institutsional uzilishlari tahlil qilinadi. Muallif jinoyat protsessidagi jabrlanuvchi maqomi bilan fuqarolik protsessidagi da’vogar maqomi o’rtasidagi nomutanosiblikni — xususan, fuqarolik qonunchiligida “jabrlanuvchi” atamasining mustaqil protsessual tushuncha sifatida mavjud emasligini — birinchi marta tizimli tarzda ko’rsatib beradi. G’.A. Abdumajidov, B.A. Saidov, M.X. Rustamboyev, G’.Z. To’laganova kabi o’zbek huquqshunoslarining ilmiy qarashlari tahlil qilinib, ularga qarama-qarshi xalqaro va rossiyalik protsessualistlarning pozitsiyalari bilan qiyoslanadi. “Dok-1 Maks” jinoyat ishi misolida jabrlanuvchiga hukm bilan tan olingan tovon to’lash huquqi bilan uning amalda ijro etilishi o’rtasidagi uchuvdek jarlik ko’rsatib beriladi. Muallif tomonidan yagona, tarmoqlararo jabrlanuvchi maqomi kontseptsiyasi va davlat kompensatsiya jamg’armasi modeli taklif etiladi.

References

1.Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик процессуал кодекси (ЎзР 22.01.2018 й. ЎРҚ-460-сон Қонуни билан тасдиқланган), 39–44-моддалар // lex.uz.

2.Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси (биринчи қисм), 21.12.1995 // lex.uz.

3.Мадиева Д. Жиноят процессида тортишув принципини таъминлаш масалалари: диссертация материаллари // Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси Академияси, proacademy.uz.

4.Ўзбекистон Республикаси Бош Прокуратураси Академияси. Жиноят процессида жабрланувчининг ҳуқуқий мақомини такомиллаштириш: илмий тадқиқот материаллари // proacademy.uz.

5.Инoғомжонова З.Ф. Жиноят процессида манфаатдор иштирокчиларнинг терговчи, прокурор ва суднинг ҳаракатсизлиги устидан шикоят бериш ҳуқуқи: диссертация автореферати // api.unilibrary.uz.

6.Ўзбекистон Республикаси Бош Прокуратураси Академияси. Жиноят процессида жабрланувчининг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини таъминлаш тарихи (РСФСР ЖПК тажрибаси таҳлили) // proacademy.uz.

7.Чарыев М. Функции судебной власти // Российский судья. — 2002. — №3. — Б. 11.

8.Абдумажидов Ғ.А. Конституция ва суд мустақиллиги – адолат гарови // Давлат ва ҳуқуқ.

9.ПҚ-3723-сон, 14.05.2018. Жиноят ва жиноят-процессуал қонунчилиги тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида // lex.uz.

10.Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 7 февралдаги ПФ-4947-сон Фармони. Ҳаракатлар стратегияси // lex.uz.

11.Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномаси, 2019 // president.uz/uz/3119.

12.Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодекси, 22.09.1994 (амалдаги таҳрир), 55-модда // lex.uz/docs/111460.

13.Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодекси, 16-модда (тортишув принципи) // lex.uz/acts/111460.

14.Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодекси, 18, 25, 26-моддалар // het.uz.

15.Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодекси, 61, 325, 411-моддалар // nrm.uz.

16.Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодекси, 75-модда // lex.uz/docs/111460.

17.Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодекси, 86-модда (фуқаровий даъвогар таърифи) // proacademy.uz.

18.Ўзбекистон Республикаси Бош Прокуратураси Академияси. Жабрланувчининг фуқаровий даъвогар мақомига эга бўлиши тарихи ва амалиёти // proacademy.uz.

19.Тўлаганова Г.З. Жиноят процессида ҳимоячининг иштироки: ўқув қўлланма / проф. Ғ.А. Абдумажидов таҳрири остида. — Т.: ТДЮИ, 2007.

20.АЙБЛИЛИК ТЎҒРИСИДАГИ МАСАЛАНИ ҲАЛ ҚИЛМАЙ ТУРИБ ЖИНОЯТ ИШИНИ ТУГАТИШНИНГ АЙРИМ ЖИҲАТЛАРИ // ResearchGate, 2020.

21.Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик процессуал кодекси, 39–40-моддалар (даъвогар ва жавобгар таърифи) // lex.uz/acts/186105.

22.Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик процессуал кодекси, 22.01.2018 // lex.uz/docs/3517337.

23.Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик процессуал кодекси. Жиноят туфайли етказилган зарарлар тўғрисидаги фуқаролик ишининг судловга тегишлилиги (6-боб) // lex.uz/docs/3517337.

24.Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси, 15-модда // het.uz.

25.Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси, 999-модда // lex.uz/acts/3115385.

26.Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси, 1021–1022-моддалар // yurxizmat.uz/uz/document/431.

27.Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси, 989-модда // lex.uz/docs/1449509.

28.Судьялар Олий кенгаши. Маънавий зарарни қоплаш: қонунчилик ва амалиётдаги муаммолар таҳлили // sudyalaroliykengashi.uz.

29.Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2000 йил 28 апрелдаги 7-сон қарори. Маънавий зарарни қоплаш ҳақидаги қонунларни қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида // lex.uz/acts/1449509.

30.Абдумажидов Ғ.А., Саломов Б. Шахсий манфаатга эга бўлган иштирокчиларнинг ҳимоя ҳуқуқи билан таъминланишини такомиллаштириш йўналишлари: илмий мақолалар // ТДЮИ нашрлари.

Cover Image
Downloads
Published
2026-07-26
Section
Articles