RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA INVESTITSION QARORLAR QABUL QILISH SAMARADORLIGINI BAHOLASH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH

Authors
  • Allayorov Oybek Xolmurod o‘g‘li

    Mustaqil tadqiqotchi

    Author

Keywords:
Array
Abstract

Maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida sun’iy intellekt texnologiyalari asosida investitsion qarorlar qabul qilish samaradorligini baholash metodologiyasini takomillashtirishning nazariy, uslubiy va amaliy jihatlari yoritilgan. Investitsiya jarayonida ma’lumotlar hajmining ortishi, bozor o‘zgaruvchanligi, xatarlarning murakkablashuvi va kapital taqsimotida tezkorlik talabining kuchayishi an’anaviy moliyaviy tahlil vositalarini zamonaviy algoritmik yondashuvlar bilan boyitishni zarur qiladi. Sun’iy intellekt texnologiyalari katta ma’lumotlarni qayta ishlash, investitsion risklarni prognozlash, portfel tarkibini optimallashtirish, aktivlar qiymatini baholash, senariy modellashtirish va qaror qabul qiluvchi subyektga dalillarga asoslangan tavsiyalar berish imkonini yaratadi. Maqolaning metodologik asosini tizimli, iqtisodiy-matematik, ehtimollik-statistik, riskka yo‘naltirilgan, ma’lumotlarga asoslangan va institutsional yondashuvlar tashkil etadi. Jahon tajribasida Markowitz, Sharpe, Fama, Damodaran, Russell, Norvig, Goodfellow, Brynjolfsson kabi olimlarning portfel nazariyasi, kapital aktivlarni baholash, samarali bozor gipotezasi, investitsion baholash hamda sun’iy intellektga oid qarashlari tahlil qilindi.

References

1.Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021.

2.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son Farmoni. “Raqamli O‘zbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida.

3.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF-158-son Farmoni. “O‘zbekiston — 2030” strategiyasi to‘g‘risida.

4.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi PQ-358-son qarori. Sun’iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida.

5.O‘zbekiston Respublikasining “Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni. 2019-yil 25-dekabr, O‘RQ-598-son.

6.Markowitz H. Portfolio Selection. The Journal of Finance, 1952.

7.Sharpe W.F. Capital Asset Prices: A Theory of Market Equilibrium under Conditions of Risk. The Journal of Finance, 1964.

8.Fama E.F. Efficient Capital Markets: A Review of Theory and Empirical Work. The Journal of Finance, 1970.

9.Damodaran A. Investment Valuation. – New York: Wiley, 2012.

10.Russell S., Norvig P. Artificial Intelligence: A Modern Approach. – Pearson, 2021.

11.Goodfellow I., Bengio Y., Courville A. Deep Learning. – MIT Press, 2016.

12.Brynjolfsson E., McAfee A. The Second Machine Age. – New York: Norton, 2014.

13.OECD. OECD AI Principles. Updated recommendation on artificial intelligence, 2024.

14.Stanford HAI. Artificial Intelligence Index Report 2025. – Stanford University, 2025.

15.World Bank. World Development Report 2026: Decoding AI. – Washington, 2026.

16.Kovalev V.V. Finansoviy analiz: metodlar va protseduralar. – Moskva, 2016.

17.Blank I.A. Investitsion menejment. – Kyiv: Nika-Center, 2001.

18.Kleiner G.B. Sistemnaya ekonomika: teoriya, metodologiya, praktika. – Moskva, 2013.

19.G‘ulomov S.S. Axborot tizimlari va texnologiyalari. – Toshkent, 2000.

20.Vahobov A.V., Malikov T.S. Moliya. – Toshkent: Iqtisod-moliya, 2011.

21.G‘ozibekov D.G. Investitsiyalarni moliyalashtirish masalalari. – Toshkent: Moliya, 2003.

22.Xodiyev B.Y., Shodiev T.Sh. Iqtisodiy modellashtirish va raqamli iqtisodiyot asoslari. – Toshkent, 2020.

Cover Image
Downloads
Published
2026-08-07
Section
Articles