OʻZBEKISTONDA INFLATSIYA DINAMIKASINI BASHORAT QILISHDA VAQT QATORLARI MODELLARI: ARIMA VA VAR YONDASHUVLARINING QIYOSIY TAHLILI

Authors
  • Murodov Rasulberdi Baxodir oʻgʻli

    Samarqand iqtisodiyot va servis instituti Iqtisodiyot yo’nalishi 2-bosqich talabasi

    Author

  • Raximova Umida Ziyadullayevna

    Samarqand iqtisodiyot va servis instituti “Oliy  Matematika” kafedrasi katta o‘qituvchisi

    Author

Keywords:
Array
Abstract

 Ushbu maqolada Oʻzbekiston Respublikasi boʻyicha 2011–2024 yillar uchun inflatsiya koʻrsatkichlarini bashorat qilishda ARIMA(2,1,1) va VAR(2) vaqt qatorlari modellarining qiyosiy tahlili amalga oshirilgan. Tadqiqot doirasida statsionarlik tekshiruvi (ADF testi), optimal lag tartibini aniqlash, model parametrlarini baholash va 2025–2029 yillarga moʻljallangan prognoz qiymatlari Markaziy bank inflatsiya targetlari bilan taqqoslangan Shuningdek, VAR modeli iqtisodiy oʻsish sur'ati (GDP) bilan birgalikda tahlil qilindi

References

1.Box G.E.P., Jenkins G.M. Time Series Analysis: Forecasting and Control. — San Francisco: Holden-Day, 1976. — 575 b.

2.Sims C.A. Macroeconomics and Reality // Econometrica. — 1980. — Vol. 48, №1. — B. 1–48.

3.Stock J.H., Watson M.W. Vector Autoregressions // Journal of Economic Perspectives. — 2001. — Vol. 15, №4. — B. 101–115.

4.Dickey D.A., Fuller W.A. Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series with a Unit Root // Journal of the American Statistical Association. — 1979. — Vol. 74, №366. — B. 427–431.

5.Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. Pul-kredit siyosatining asosiy yoʻnalishlari 2024–2026. — Toshkent, 2024.

6.Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi. Yillik statistik toʻplam. — Toshkent, 2024.

7.Ergashev B., Tursunov B. Oʻzbekistonda inflatsiya dinamikasini modellashtirish // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. — 2021. — №4. — B. 12–24.

8.Raximov A. Pul massasi va valyuta kursi dinamikasi asosida inflatsiyani bashorat qilish // Oʻzbekiston iqtisodiyoti. — 2022. — №2. — B. 45–58.

9.Lütkepohl H. New Introduction to Multiple Time Series Analysis. — Berlin: Springer, 2005. — 764 b.

10.Hamilton J.D. Time Series Analysis. — Princeton: Princeton University Press, 1994. — 799 b.

Cover Image
Downloads
Published
2026-05-07
Section
Articles