O‘ZBEK VA XITOY BOLALAR PROZASIDA MILLIY TARBIYA VA AN’ANALAR KONSEPSIYASINING QIYOSIY-TIPOLOGIK XUSUSIYATLARI

Authors
  • Ro‘zmatova Sabrina

    Toshkent Davlat Sharqshunoslik Universiteti, Magistr bosqichi, Lingvistika: xitoy tili yo’nalishi 1-kurs talabasi

    Author

  • Feruza Mirzabekovna

    Ilmiy rahbar: PhD

    Author

Keywords:
Array
Abstract

Mazkur maqolada o‘zbek va xitoy bolalar prozasida milliy tarbiya va an’analar konsepsiyasining badiiy ifodasi qiyosiy-tipologik hamda lingvomadaniy nuqtayi nazardan tadqiq etiladi. Tadqiqot uchun o‘zbek bolalar adabiyotidan Xudoyberdi To‘xtaboyevning «Sariq devni minib» romani va G‘afur G‘ulomning «Shum bola» qissasi, xitoy bolalar adabiyotidan esa Ye Shengtaoning (叶圣陶) «稻草人» (Dàocǎorén), Bing Sinning (冰心) «小桔灯» (Xiǎo jú dēng) hamda Zhang Tianyining (张天翼) «大林和小林» (Dàlín hé Xiǎolín) asarlari tanlab olindi. Asarlardagi oila, ota-ona va farzand munosabatlari, mehnatsevarlik, bilim, halollik, insonparvarlik, umid, ijtimoiy mas’uliyat va milliy o‘zlik kabi tarbiyaviy konseptlar qiyoslanadi. Tahlil davomida bir xil umuminsoniy qadriyatlarning turli tarixiy-madaniy muhitlarda turlicha badiiy modellashtirilishi aniqlanadi. Xitoy tilidagi 孝 (xiào), 家庭 (jiātíng), 勤劳 (qínláo), 祖国 (zǔguó) kabi konseptlar o‘zbek tilidagi ota-onaga hurmat, oila, mehnatsevarlik va Vatan tushunchalari bilan qiyoslanadi. Maqolada asarlardagi konkret syujet epizodlari asosida tarbiyaviy g‘oyaning obraz, predmet, harakat va badiiy detal orqali berilishi ko‘rsatiladi.

References

To‘xtaboyev, X. Sariq devni minib. Toshkent. Asar haqida bibliografik va mazmuniy ma’lumot: Asarlar.uz.

Fang, X., Bi, L. Parents and Parent–Child Relationships in Contemporary Chinese Children’s Literature (1978–2014). In: Asian Children’s Literature and Film in a Global Age: Local, National, and Transnational Trajectories. Palgrave Macmillan, 2020, pp. 51–69. DOI: 10.1007/978-981-15-2631-2_3.

G‘afur G‘ulom. Shum bola. Toshkent.

Navro‘zova, A. A. “Shum bola” asaridagi realiyalarning lingvokulturologik tahlili. Zenodo, 2026.

Wang Ye, Yu Ning. 论叶圣陶《稻草人》中的儿童教育思想. Creativity and Innovation (Chinese version), 2021, 5(11), 121–122. DOI: 10.12184/wspcyycx2WSP2516-415551.20210511.

冰心. 小桔灯. 1957. Asar mazmuni va nashr ma’lumotlari bo‘yicha manbalar.

陈秋蓉. 论冰心散文《小桔灯》的情感特点. 青年文学家, 2012, №14.

胡嘉. 中国儿童文学的民族叙述. 文艺报, 2015-01-14.

胡馨元. 讽刺与夸张:张天翼童话《大林和小林》的批判性叙事建构. 今古文创, 2026, №28, 17–19. DOI: 10.20024/j.cnki.CN42-1911/I.2026.28.005.

张天翼. 大林和小林. 上海现代书局初版,1933;后有多种再版.

叶圣陶. 稻草人. 现代儿童文学经典作品;相关思想研究见钟佳晨,叶圣陶《稻草人》系列童话的思想探析,2021.

Fang, X., Bi, L. Chinese children’s literature and moral education: parents and parent-child relationships in contemporary children’s literature. Springer/Palgrave Macmillan, 2020.

https://research.monash.edu/en/publications/parents-and-parentchild-relationships-in-contemporary-chinese-chi/

https://www.researchgate.net/publication/339762839_Parents_and_Parent-Child_Relationships_in_Contemporary_Chinese_Children%27s_Literature_1978-2014

https://wyb.chinawriter.com.cn/content/201501/14/content15635.html

https://jgwc.cbpt.cnki.net/portal/journal/portal/client/paper/15445b7162a8e38652fc4ef78bb2435f

https://www.wsp-publishing.com/en/article/doi/10.12184/wspcyycx2WSP2516-415551.20210511/

https://m.fx361.com/news/2012/1231/26288438.html

https://dfz.cq.gov.cn/zqlswh/rwby_417819/202410/t20241005_13682755.html

https://zenodo.org/records/19264752

https://asarlar.uz/kitob/sariq-devni-minib

Cover Image
Downloads
Published
2026-10-02
Section
Articles