DAVLAT CHEGARASINI QO'RIQLASH BILAN BOG'LIQ QONUNCHILIKDAGI MUAMMOLAR
- Authors
-
-
Nuraliyev Abror Jumanazar o'g'li
Mustaqil izlanuvchi
Author
-
- Keywords:
- Array
- Abstract
-
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasining davlat chegarasini qo‘riqlash va himoya qilish bilan bog‘liq qonunchilikning amaldagi holati, huquqiy tartibga solish mexanizmlari hamda mavjud muammolar tahlil qilinadi. Tadqiqotda davlat chegarasining huquqiy maqomi, davlat organlarining vakolatlari, chegara nazorati, fuqarolarning davlat chegarasini qo‘riqlashdagi ishtiroki, chegara hududidagi maxsus rejimlar, shaxs huquq va erkinliklarini ta’minlash, bojxona va chegara nazoratining o‘zaro hamkorligi, axborot almashinuvi hamda zamonaviy texnologiyalardan foydalanishning huquqiy asoslari o‘rganilgan. O‘zbekiston Konstitutsiyasida davlat chegarasi va hududning daxlsizligi belgilangan bo‘lsa, 2023-yilda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasining Davlat chegarasi to‘g‘risida”gi O‘RQ-868-son Qonun davlat chegarasini belgilash, o‘zgartirish, qo‘riqlash va himoya qilish sohasidagi munosabatlarni maxsus tartibga soldi [1]. Shu bilan birga, chegarani qo‘riqlash jarayonida vakolatlarning aniq chegaralarini belgilash, turli davlat organlari o‘rtasidagi axborot almashinuvi, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, maxsus vositalardan foydalanishning protsessual kafolatlari va chegara hududlarida inson huquqlarini ta’minlash masalalari yanada takomillashtirishni talab etadi. Maqolada qonunchilikni rivojlantirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ilgari suriladi.
- References
-
O‘zbekiston Respublikasi. “O‘zbekiston Respublikasining Davlat chegarasi to‘g‘risida”gi Qonun, O‘RQ-868-son, 13.09.2023. — Elektron rasmiy nashr; foydalanilgan qoidalar: davlat chegarasini belgilash, qo‘riqlash va himoya qilishga oid moddalar. Sahifa o‘rniga elektron hujjatning tegishli moddalari ko‘rsatiladi.
O‘zbekiston Respublikasi. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. Yangi tahrir, 30.04.2023. — 3, 15, 20, 21, 27, 31, 32, 33-moddalar. Elektron rasmiy nashr; sahifa raqami o‘rniga moddalar ko‘rsatilgan.
O‘zbekiston Respublikasi Hukumat portali. “Hudud”. — O‘zbekiston davlat chegaralarining uzunligi bo‘yicha rasmiy ma’lumot, yangilangan 15.07.2025. — Elektron resurs.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. “O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati Chegara qo‘shinlariga ko‘maklashuvchi ‘Chegara posbonlari’ otryadlari faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”, 35-son qaror, 23.01.2021. — 1-ilova, 1–32-bandlar. Elektron hujjat; sahifa o‘rniga bandlar ko‘rsatilgan.
O‘zbekiston Respublikasi. O‘zbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi. O‘RQ-400-son, 20.01.2016. — 1–15-moddalar, 3-bob, 407–412-moddalar. Elektron rasmiy nashr; sahifa o‘rniga moddalar ko‘rsatilgan.
O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi. “O‘zbekiston Respublikasining Davlat chegarasini kesib o‘tish tartibi”. — Davlat chegarasidan o‘tish, hujjatlar, nazorat, vaqtinchalik cheklovlar va shikoyat qilish tartibiga oid bo‘limlar. Elektron resurs.
O‘zbekiston Respublikasi Bojxona qo‘mitasi. “‘Sirdaryo’ chegara bojxona posti va ‘Malik’ bojxona punkti faoliyati o‘rganildi”, 23.04.2024. — Elektron rasmiy axborot.
European Union Agency for Fundamental Rights (FRA). The European Border and Coast Guard and Fundamental Rights. Luxembourg, 2023. — pp. 1–7, 15–23.
European Union Agency for Fundamental Rights (FRA). Border Controls and Fundamental Rights at External Land Borders. Luxembourg, 2020. — pp. 5–18, 21–30.
European Commission. Effective Management of External Borders: European Integrated Border Management. Brussels, 2023. — elektron hujjat; integratsiyalashgan chegara boshqaruvi komponentlari bo‘yicha tegishli bo‘limlar.
United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). UNODC Programme for Central Asia: Integrated Border Management and Border Liaison Offices. Vienna, 2019. — pp. 1–8.
United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). In-Depth Thematic Cluster Evaluation of the Projects: Law Enforcement and Border Control in Central Asia. Vienna, 2018. — pp. 44–51.
Organization for Security and Co-operation in Europe (OSCE). Border Security and Management in Central Asia: Regional Cooperation and Capacity Building. Vienna, 2012. — pp. 1–10.
Organization for Security and Co-operation in Europe (OSCE). Annual Report: Project Co-ordinator in Uzbekistan. Vienna, 2019. — pp. 36–38.
European Parliament. Management of the External Borders: European Border and Coast Guard. Brussels, 2026. — elektron nashr; Schengen baholash mexanizmi, axborot tizimlari va chegara nazorati bo‘yicha tegishli bo‘limlar.
Gray, Christine D. International Law and the Use of Force. 4th ed. Oxford University Press, 2018. — pp. 32–74, 262–340.
European Union. Regulation (EU) 2019/1896 on the European Border and Coast Guard. — fundamental rights, integrated border management va chegara boshqaruviga oid tegishli moddalar. Elektron hujjat; sahifa o‘rniga moddalar ko‘rsatiladi.
- Downloads
- Published
- 2026-10-03
- Section
- Articles