DARYO VA KANALLARDA TURBULENTLIK MODELINI TANLASH, HISOBLASH VA SONLI MODELNING ISHONCHLILIGINI BAHOLASH
- Authors
-
-
J.Sh.Suyunov
Samarqand davlat texnika universiteti
Author
-
Sh.Tillayev
Samarqand davlat texnika universiteti
Author
-
O.Tog’ayev
Samarqand davlat texnika universiteti
Author
-
- Keywords:
- Array
- Abstract
-
Ushbu maqolada gidrotexnika inshootlari, daryolar va ochiq kanallardagi murakkab gidrodinamik jarayonlarni modellashtirishda turbulentlik modellarini toʻgʻri tanlash va ularning ishonchliligini baholash masalalari tadqiq etilgan. Ochiq o’zanlardagi oqim strukturasini aniq ifodalash uchun keng tarqalgan RANS (k-ε, k-ω SST), LES va DES kabi sonli modellashtirish (CFD) yondashuvlari qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida daryo oʻzanlarining murakkab morfologiyasi, qirgʻoqlar yemirilishi va tub choʻkindilarining harakatini hisobga olgan holda gidrodinamik parametrlarni hisoblash algoritmlari koʻrib chiqilgan. Sonli modellarning ishonchliligini baholash uchun hisoblash natijalari laboratoriya sharoitidagi eksperimental maʼlumotlar hamda daryolardagi real gidrometrik oʻlchovlar bilan solishtirilgan. Olingan natijalar ochiq kanallardagi turbulent oqimlarni prognoz qilishda Reynolds kuchlanishlari va chegara shartlari hisobini toʻgʻri modellashtirishning ahamiyatini koʻrsatadi va gidrotexnika inshootlarini loyihalash, oʻzan jarayonlarini boshqarish hamda suv resurslarini samarali muhofaza qilishda muhandislik hisoblashlarining aniqligini oshirishga xizmat qiladi.
- References
-
Szymkiewicz R. Numerical Modeling in Open Channel Hydraulics. Water Science and Technology Library, Vol. 83. — Dordrecht: Springer, 2010.
Peña E., Fe J., Puertas J., Sánchez-Tembleque F. A 2D numerical model using finite volume method for sediment transport in rivers // Conference proceedings, Civil Engineering School, University of A Coruña, Spain.
Truasheim B. CFD Modelling of a Pump Intake: Research Project Dissertation (Supervisor: A. Wandel) / Bachelor of Engineering (Civil). — Toowoomba: University of Southern Queensland, Faculty of Engineering and Surveying, 2011.
España R.E., Alvarez L.V., Samarasinghe J.T. Grid independence studies applied to a field-scale computational fluid dynamic (CFD) model using the detached eddy simulation (DES) technique along a reach of the Colorado River in Marble Canyon // Earth Surface Processes and Landforms. — 2025. — Vol. 50, No. 3.
Uralov B., Xidirov S., Matyakubov B., Eshonkulov Z., Norkulov B., Gayur A. River channel deformations in the area of damless water intake // IOP Conference Series: Materials Science and Engineering. — 2020. — Vol. 869. — 072014.
Bazarov D., Markova I., Norkulov B., Isabaev K., Sapaeva M. Operational efficiency of water damless intake // IOP Conference Series: Materials Science and Engineering. — 2020. — Vol. 869. — 072051.
Norqulov B.E. va boshq. ABMK suv olish hududida o’zan jarayonlarini baholashda sonli va dasturiy tadqiqotlar (IMUTGUI dasturiy kompleksi asosida): ilmiy-tadqiqot hisoboti. — Toshkent, TIQXMMI (Xisobot-1 materiallari).
- Downloads
- Published
- 2026-11-04
- Section
- Articles