ALISHER NAVOIY LIRIKASIDA SABO VA NASIM TIMSOLLARINING LINGVOPOETIK VA FALSAFIY-RUHIY TALQINLARI

Authors
  • Dovud Xoʻjaqulov

    Qarshi davlat universiteti magistri

    Author

Keywords:
Array
Abstract

Ushbu maqolada ulug‘ mutafakkir va shoir Alisher Navoiy ijodida, xususan, uning lirik merosida etalon obrazlardan biri hisoblangan "sabo" va "nasim" timsollarining lingvopoetik xususiyatlari hamda falsafiy-ruhiy qatlamlari tadqiq etilgan. Navoiy g‘azallaridagi original baytlar tahlili orqali ushbu lirik unsurlarning oshiq va ma‘shuqa o‘rtasidagi vositachilik roli, yorning yuksak (quyosh) maqomi qarshisida moddiy vositachilar hamda nasimning ojiz qolish holatlari va bu chorasizlikning ruhiy faryod (afg‘on) orqali lisoniy ifodalanishi ilmiy asosda yoritib berilgan. Shuningdek, timsollarning matn musiqiyligi va ta'sirchanligini oshirishdagi lingvopoetik tabiati hamda tasavvufiy ramzlar tizimidagi o‘rni tahlil qilingan.

References

Alisher Navoiy. Xazoyin ul-maoniy. To‘rt jildlik. J. 1. (G‘aroyib us-sig‘ar). – Toshkent: Fan, 1959. – 540 b.

Alisher Navoiy. Xazoyin ul-maoniy. To‘rt jildlik. J. 2. (Navodir ush-shabob). – Toshkent: Fan, 1960. – 544 b.

Ergashev Yo. Mumtoz she‘riyatda timsollar tizimi va poetika. – Toshkent: Adabiyot, 2018. – 192 b.

Ibrohim Haqqul. Navoiy she‘riyatida tasavvufiy obrazlar talqini. – Toshkent: G‘afur Gʻulom nomidagi NMIU, 1992. – 160 b.

Komilov N. Tasavvuf. – Toshkent: Movarounnahr, 2009. – 448 b.

Qudratullayev H. Navoiyning badiiy mahorati (Lingvopoetik tadqiqotlar). – Toshkent: Mumtoz so‘z, 2011. – 180 b.

Rustamov E. Uzbekskaya poeziya v pervoy polovine XV veka. – Moskva: Izdatelstvo vostochnoy literaturi, 1963. – 360 s.

Sharafiddinov O. Alisher Navoiy lirikasi va poetik tafakkur evrilishlari // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 1996. – № 3. – B. 31-40.

Yoqubov H. Alisher Navoiyning g‘azalnavislik mahorati. – Toshkent: Fan, 1968. – 210 b.

Bertels Ye. E. Navoi i Nizami // Sufizm i sufiyskaya literatura. – Moskva: Nauka, 1965. – S. 412-435.

Ismoilova M. Alisher Navoiy g‘azallarida tabiat vasflari va ramziylik. Nomzodlik diss. avtoreferati. – Samarqand, 2004. – 24 b.

Hojiahmedov A. Mumtoz badiiyat sirlari. – Toshkent: Kamalak, 1999. – 128 b.

Faxriddin Iroqiy. Istilohoti sufiyya (Tasavvuf terminlari lug‘ati). – Tehron: Ilm, 1374 (hijriy). – 320 b.

Ashurova G. O‘zbek mumtoz adabiyotida etalon obrazlar evolutsiyasi. – Toshkent: Tamaddun, 2015. – 168 b.

Mallayev N. Alisher Navoiy va xalq ijodiyoti (Xamsa dostonlari asosida). – Toshkent: Fan, 1974. – 234 b.

Cover Image
Downloads
Published
2026-11-10
Section
Articles