JADID SHIFOKORI MIRZO SIROJ HAKIM VA UNING ILMIY FAOLIYATI

Authors
  • Guljaxon Turgʻunpulatova

    TDSHU, Markaziy Osiyo xalqlari tarixi kafedrasi 2-bosqich talabasi

    Author

  • Mahliyo Turdixo‘jayeva

    Markaziy Osiyo xalqlari tarixi kafedrasi kata o‘qituvchi t.f.f.d. (PhD)

    Author

Keywords:
Array
Abstract

Mazkur maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Buxoro jadidchilik harakatining ma’rifatparvar vakillaridan biri bo‘lgan Mirzo Sirojiddin Hakim Buxoriyning hayoti, ilmiy-ma’rifiy va tibbiy faoliyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda Siroj Hakimning zamonaviy tibbiyotga bo‘lgan qiziqishi, xorijiy mamlakatlarga qilgan safarlari davomida olgan bilim va taassurotlari hamda ularni Buxoro ijtimoiy-madaniy muhitiga tatbiq etishga bo‘lgan intilishi yoritiladi. Shuningdek, uning tibbiyot, sog‘liqni saqlash va gigiyena masalalarini targ‘ib qilishdagi faoliyati, matbuotdagi chiqishlari hamda “Tuhfai ahli Buxoro” asarining ilmiy-ma’rifiy ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Maqolada Siroj Hakim qarashlarida ilm-fan, zamonaviy ta’lim va tibbiyotning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni ochib beriladi. Uning Sharq va G‘arb tajribalarini o‘rganishi hamda zamonaviy bilimlarni Buxoro sharoitida qo‘llashga intilishi jadidchilikning amaliy-ma’rifiy yo‘nalishlaridan biri sifatida baholanadi. Tadqiqot natijalari Mirzo Siroj Hakimning Buxoro jadidchilik harakati va XIX asr oxiri – XX asr boshlaridagi tibbiyot hamda ma’rifat tarixidagi o‘rnini yanada chuqurroq anglash imkonini beradi.

References

Mirzo Sirojiddin Hakim. “Tuhafi ahli Buxoro”. – Dushanbe: Adib, 1992. – 272. b.

Рўзиева Т.Ш. Мирзо Сирожиддин Ҳаким ҳаёти ва илмий фаолияти // Бухоро давлат университети илмий ахбороти. 2026. – 174 – 179.b.

Rizoev, Sh. Kh. “Bukhara and the World through the Views of Jadid and Traveler Mirzo Sirodjiddin Hakim.” Journal of Russian History, – 2023. – Vol. 22. – No.2. – DOI: 10.22363/2312-8674-2023-22-2-223-232. 223 – 232. b.

Ҳаким Бухорий (Мирзо Сирож). «Ақл» // Oyina. – 1914. – №16.

Ҳаким Бухорий (Мирзо Сирож). «Ёд бод» // Oyina. – 1913. – №2.

Himmatov, R. “Mirzo Sirojiddin Hakimning Tuhfai ahli Buxoro asari xususida” // Modern Science and Research. – 2024. – Vol. 3.– 198 – 203. b.

Mirzo Sirojiddini Hakim. Tuhafi ahli Buxoro. – Dushanbe: Irfon, 1984. – 193. b.

“Mirzo Sirojiddin Hakim Buxoriy” // Jadid.uz. – Elektron manba. https://jadid.uz/

“Old Doctors of Isfahan” // IR Medline – Iran Medical Sciences Gateway. – Elektron manba. «اولین پزشکان ایرانی چطور جای حکیم‌باشی‌ها را گرفتند؟» // Mashregh News. – 18 Esfand 1398 [8 March 2020]. – №1049572. https://www.mashreghnews.ir/

“Ziyo‘i alim” // Oyina. Samarqand,1914. https://buxoromanba.uz/

Isoqova M. “Mirzo Sirojiddin Hakim – yosh ma’rifatparvar” . https://yuz.uz/uz

Ro‘ziyeva T. Mirzo Sirojiddin Hakimning Buxorodagi ijtimoiy jarayonlarda tutgan o‘rni va ilmiy faoliyati // O‘zMU xabarlari (ACTA NUUz). – 2025. – 1/7-son. – 32. b.

Садулаев С. Ҳ. Масъалаҳои маорифпарварӣ-ислоҳотчигӣ ва рушди илму фарҳанг дар таълимоти Мирзо Сирочи Ҳаким: диссертация. – Душанбе, 2024. – 167.c.

Cover Image
Downloads
Published
2026-11-10
Section
Articles