QANDLI DIABET PATOGENEZIDA UGLEVOD VA LIPID ALMASHINUVINING O‘ZARO BOG‘LIQLIGI VA BUZILISH MEXANIZMLARI

Authors
  • Olimov Timur

    Andijon davlat tibbiyot instituti, Davolash fakulteti 219-guruh talabasi

    Author

Keywords:
Array
Abstract

Maqolada 2-tip qandli diabetda uglevod va lipid almashinuvi buzilishlarining o‘zaro bog‘liqligi ilmiy manbalar asosida tahlil qilindi. Insulinrezistentlik, lipotoksiklik va β-hujayra disfunksiyasi yoritildi. Lipid metabolitlarining insulin signali va sekretsiyasiga ta’siri ko‘rsatildi. Xulosalar inson, hujayra va hayvon tadqiqotlari dalillari bilan baholandi.

References

Randle PJ, Garland PB, Hales CN, Newsholme EA. The glucose fatty-acid cycle. Its role in insulin sensitivity and the metabolic disturbances of diabetes mellitus. Lancet. 1963;1(7285):785–789. doi:10.1016/S0140-6736(63)91500-9.

Roden M, Price TB, Perseghin G, et al. Mechanism of free fatty acid-induced insulin resistance in humans. J Clin Invest. 1996;97(12):2859–2865. doi:10.1172/JCI118742.

Szendroedi J, Yoshimura T, Phielix E, et al. Role of diacylglycerol activation of PKCθ in lipid-induced muscle insulin resistance in humans. Proc Natl Acad Sci USA. 2014;111(26):9597–9602. doi:10.1073/pnas.1409229111.

Perry RJ, Camporez JPG, Kursawe R, et al. Hepatic acetyl CoA links adipose tissue inflammation to hepatic insulin resistance and type 2 diabetes. Cell. 2015;160(4):745–758. doi:10.1016/j.cell.2015.01.012.

Shimabukuro M, Zhou YT, Levi M, Unger RH. Fatty acid-induced β cell apoptosis: a link between obesity and diabetes. Proc Natl Acad Sci USA. 1998;95(5):2498–2502. doi:10.1073/pnas.95.5.2498.

Hall E, Jönsson J, Ofori JK, et al. Glucolipotoxicity alters insulin secretion via epigenetic changes in human islets. Diabetes. 2019;68(10):1965–1974. doi:10.2337/db18-0900.

Oberhauser L, Jiménez-Sánchez C, Madsen JGS, et al. Glucolipotoxicity promotes the capacity of the glycerolipid/NEFA cycle supporting the secretory response of pancreatic beta cells. Diabetologia. 2022;65(4):705–720. doi:10.1007/s00125-021-05633-x.

Velagapudi S, Karsai G, Karsai M, et al. Inhibition of de novo ceramide synthesis by sirtuin-1 improves beta-cell function and glucose metabolism in type 2 diabetes. Cardiovasc Res. 2024;120(11):1265–1278. doi:10.1093/cvr/cvae100.

Naderi J, Johnson AK, Thakkar H, et al. Ceramide-induced FGF13 impairs systemic metabolic health. Cell Metab. 2025;37(5):1206–1222.e8. doi:10.1016/j.cmet.2025.03.002.

Hu X, Guo L, Toledo MP, et al. Molecular mechanisms of human pancreatic islet dysfunction under overnutrition metabolic stress. Diabetes. 2025;74(10):1825–1838. doi:10.2337/db24-1038.

Lim EL, Hollingsworth KG, Aribisala BS, Chen MJ, Mathers JC, Taylor R. Reversal of type 2 diabetes: normalisation of beta cell function in association with decreased pancreas and liver triacylglycerol. Diabetologia. 2011;54(10):2506–2514. doi:10.1007/s00125-011-2204-7.

Cover Image
Downloads
Published
2026-11-18
Section
Articles