ÓZBEK TILIDAGI RAQAMLI DAVLAT XIZMATLARI INTERFEYSLARIDA FOYDALANUVÇI HARAKATINING KOGNITIV-FREYM MODELI

Authors
  • Duşanbiyeva Sarvinoz

    Termiz davlat universiteti Kompyuter lingvistikasi yönalişi 3-kurs talabasi

    Author

Keywords:
Array
Abstract

Maqolada ózbek tilidagi raqamli davlat xizmatlari interfeyslarida foydalanuvçi harakatini kognitiv-freym yondaşuvi asosida tavsiflaş masalasi nazariy va empirik jihatdan órganiladi. M. Minskiyning freym nazariyasi, Ç. Fillmorning freym semantikasi hamda J. Swellerning kognitiv yuklama yondaşuvi asosida freym va ssenariy tuşunçalari farqlanadi. Foydalanuvçi yóli yaxlit protsessual ssenariy, uning tarkibiy qismlari esa bilim freymlari faollaşadigan tórt makro-bosqiç sifatida talqin etiladi. Natijada orientatsiya, talqin va qaror, bajariş, tekşiriş va qayta aloqadan iborat tórt makro-bosqiçli; perseptiv, semantik va protsedural uç qatlamli; Agent, Maqsad, Obyekt, Interfeys signali, Harakat, Natija va Qayta aloqa kabi yetti slotli model taklif qilinadi. Model my.gov.uz portalidagi ikki xizmat sahifasida qóllanib, interfeys birliklarini belgilaş va ularni kompyuter lingvistikasi vositalari bilan tasniflaş istiqbollari kórsatiladi.

References

1.Ózbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son Farmoni. «Raqamli Ózbekiston — 2030» strategiyasini tasdiqlaş tóǵrisida.

2.Minsky, M. (1974). A Framework for Representing Knowledge. MIT AI Laboratory Memo 306. Cambridge, MA: MIT.

3.Fillmore, C. J. (1982). Frame Semantics. In: Linguistics in the Morning Calm. Seoul: Hanshin Publishing Company. P. 111–137.

4.Sweller, J. (1988). Cognitive Load During Problem Solving: Effects on Learning. Cognitive Science, 12(2), 257–285. DOI: 10.1207/s15516709cog1202_4.

5.Norman, D. A. (2013). The Design of Everyday Things: Revised and Expanded Edition. New York: Basic Books.

6.Miller, G. A. (1956). The Magical Number Seven, Plus or Minus Two. Psychological Review, 63(2), 81–97. DOI: 10.1037/h0043158.

7.my.gov.uz. «Óqiş joyidan (oliy ta’lim muassasasidan) ma’lumotnoma». https://my.gov.uz/uz/service/323 (murojaat sanasi: 18.11.2026).

8.my.gov.uz. «Ilm-fan, sport, san’at va madaniyat sohasidagi óquv kurslari uçun subsidiya». https://my.gov.uz/uz/service/1398 (murojaat sanasi: 18.11.2026).

Cover Image
Downloads
Published
2026-11-20
Section
Articles