FORTIGATE VA PFSENSE/SURICATA ASOSIDAGI IKKI QATLAMLI GIBRID HIMOYA MODELIDA TARMOQ HUJUMLARIGA AVTOMA «CSE-CIC-IDS2018 VA BOT-IOT MA’LUMOTLAR TO‘PLAMLARIDA DDOS HUJUMLARINI ANIQLASHDA RANDOM FOREST, SVM VA LSTM ALGORITMLARINING QIYOSIY TAHLILI

Authors
  • Komilov Abrorjon Maxamatsoli o‘g‘li

    Vatan universiteti Raqamli texnologiyalar fakulteti, Telekommunikatsiya injineringi mutaxasisligi magistranti

    Author

  • Kuvandikov J.T.

    PhD., O‘ZMU Jizzax filiali ''Kompyuter ilmlari va dasturlashtirish' ' kafedrasi mudiri

    Author

Keywords:
Array
Abstract

 Mazkur tezisda zamonaviy kompyuter tarmoqlarida keng tarqalgan DDoS (Distributed Denial of Service) hujumlarini aniqlash va ulardan himoyalanishning gibrid modeli ko‘rib chiqiladi. Unda FortiGate tarmoq xavfsizligi qurilmasi hamda pfSense/Suricata ochiq kodli xavfsizlik vositalarini ikki qatlamli himoya tizimiga birlashtirish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, CSE-CIC-IDS2018 va BoT-IoT ma’lumotlar to‘plamlari asosida DDoS hujumlarini aniqlashda Random Forest, Support Vector Machine (SVM) va Long Short-Term Memory (LSTM) algoritmlarining qo‘llanilishi, afzalliklari va cheklovlari yoritiladi. Mashinaviy o‘qitish algoritmlarini tarmoq xavfsizligi infratuzilmasiga integratsiya qilish orqali hujumlarni aniqlash samaradorligini oshirish masalalariga alohida e’tibor qaratiladi.

References

1.Gʻaniyev S.K., Irgasheva D.Y., Xudoyqulov Z.T. Kiberxavfsizlik asoslari. Darslik. – 2022. Elektron manba.

2.O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 15-apreldagi O‘RQ-764-sonli «Kiberxavfsizlik to‘g‘risida»gi Qonuni. – Toshkent, 2022.

3.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-sonli «Raqamli O‘zbekiston – 2030» strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi Farmoni. – Toshkent, 2020.

4.Sharafaldin I., Lashkari A.H., Ghorbani A.A. Toward Generating a New Intrusion Detection Dataset and Intrusion Traffic Characterization // Proceedings of the 4th International Conference on Information Systems Security and Privacy (ICISSP). – 2018. – B. 108–116.

5.Koroniotis N., Moustafa N., Sitnikova E., Turnbull B. Towards the Development of Realistic Botnet Dataset in the Internet of Things for Network Forensic Analytics: Bot-IoT Dataset // Future Generation Computer Systems. – 2019. – Vol. 100. – B. 779–796.

6.Songma S., Sathuphan T., Pamutha T. Optimizing Intrusion Detection Systems in Three Phases on the CSE-CIC-IDS-2018 Dataset // Computers. – 2023. – Vol. 12, № 12. – 245.

Cover Image
Downloads
Published
2026-11-20
Section
Articles