MA’LUMOTLAR BAZASI TIZIMLARI: NAZARIY VA AMALIY QO’LLANISHI

Authors
  • Xo’jaqulova Diyora Obidjonovna

    Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Raqamli iqtisodiyot fakulteti talabasi

    Author

Keywords:
Array
Abstract

Mazkur maqola ma’lumotlar ombori fanining shakllanish tarixi, uning nazariy asoslari va zamonaviy axborot tizimlaridagi o’rni tahlil qilish imkoniyati yaratiladi. Ma’lumotlar bazasi tushunchasi, tuzilishi hamda ishlash tamoyillari yoritilib, ma’lumotlarni saqlash va boshqarishda SQL tilining ahamiyati ochib beriladi. Shuningdek, ma’lumotlar bazasining amaliyotdagi afzalliklari, xususan, ta’lim sohasida raqamlashtirish jarayonidagi o’rni ko’rsatib beriladi. Qishloq xo’jaligida analitik strukturadan foydalanish imkoniyatlari hamda uning iqtisodiy samaradorlikka ta’siri ilmiy jihatdan asoslanadi. Tadqiqot natijalari bazaviy tizim texnologiyalarining turli sohalarda samarali qo’llanishi tasdiqlaydi.

References

1.Educational services are growing in Uzbekistan – National Statistics Committee press-release (Oct 29, 2025).Statistika.uz

2.O’zbekiston Ochiq ma’lumotlar portali: ta’lim statistikasi dataset lari. olddata.gov.uz

3.Invest Uzbekistan – Qishloq xo’jaligi bo’yicha yillikiqtisodiy ko’rsatkichlar (19.2% YaIM, eksport hami, ishlab chiqarish) Invest.miit.uz

4.Invest.miit.uz

5.Silberschatz A., Korth H.F, Sudarshan S. Database System Concepts.-New York:McGraw-Hill,2024. –1350 p.

6.Elmasri R., Navathe S. Fundamentals of Database Systems. -8th ed-UK:Pearson,2023. –1200 p.

7.Codd E.F. A Relational Model of Database for Large Shared Data Banks // Communications of the ACM. – 1970.

8.G’ulomov S.S., Axmedov A.A.Raqamli iqtisodiyotda axborot tizimlari va texnologiyalari. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2023. –456 b.

9.Abduqodirov A.A. Ta’limda raqamli texnologiyalar va axborot tizimlari . – Toshkent: Innovatsiya-Ziyo,2024. –280 b.

10.Educational services are growing in Uzbekistan – National Statistics Committee press-release (Oct 29, 2025).Statistika.uz

11.Statistika: umumta’lim muassasalari soni 2018-2023. Kun.uz

12.Statistika yig’ish amaliyoti haqida ilmiy tahlil. tc.computer.org

13.O’zbekiston Ochiq ma’lumotlar portali: ta’lim statistikasi dataset lari. olddata.gov.uz

14.Invest Uzbekistan – Qishloq xo’jaligi bo’yicha yillikiqtisodiy ko’rsatkichlar (19.2% YaIM, eksport hami, ishlab chiqarish) Invest.miit.uz

15.Toshkent viloyati statistikasi – 2024-yil qishloq xo’jaligi mahsulotlar hajmi va o’sish sur’ati

16.Toshvilstat.uz

17.Namangan viloyati statistikasi – qishloq xo’jaligi mahsulotlarining hududiy o’sishi Namstst.uz

18.Qishloq xo’jaligi ER-diogrammasi Drawsql.app

19.O’zbekiston qishloq xo’jaligi umumiy ko’rsatkichlari portali – Milliy statistika qo’mitasining rasmiy ma’lumotlari to’plami Stat.uz

20.Xalqaro maqola – O’zbekiston agrar eksport bo’yicha dunyo bozorlariga yo’naltirilishi haqida tahlil agroberichtenbuitenland.nl

21.Wolferd, S., Ge, L., Verdouw, C., Bogaardt, M.-J. “Big Data in Smart Farming – A review.” Agricultural systems, 2024, Vol. 153, pp.69-80.(Scopus indexed)

Cover Image
Downloads
Published
2026-05-22
Section
Articles