BOSHLANG‘ICH TA’LIM JARAYONIDA KREATIV FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISHNING ZAMONAVIY PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARI

Authors
Keywords:
Array
Abstract

Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’lim jarayonida o‘quvchilarning kreativ fikrlash kompetensiyasini rivojlantirishning nazariy va metodik asoslari tahlil qilinadi. Kreativ fikrlashning zamonaviy ta’limdagi o‘rni, uning divergent va konvergent tafakkur bilan bog‘liqligi hamda boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida ushbu ko‘nikmani shakllantirish imkoniyatlari yoritiladi. Tadqiqotda kreativ fikrlashni rivojlantirishga xizmat qiluvchi muammoli ta’lim, loyiha asosida o‘qitish, inquiry-based learning, brainstorming, ta’limiy o‘yinlar, STEAM yondashuvi, hamkorlikda o‘qitish va raqamli pedagogik texnologiyalarning didaktik imkoniyatlari tizimlashtirildi. Shuningdek, kreativ topshiriqlarni ishlab chiqishda “g‘oya yaratish – g‘oyani baholash – takomillashtirish” ketma-ketligiga asoslangan pedagogik model taklif etildi. Maqolada o‘qituvchining vazifasi tayyor bilimni uzatish bilan cheklanmasdan, o‘quvchi g‘oyalarini qo‘llab-quvvatlovchi, savol beruvchi, yo‘naltiruvchi va refleksiyani tashkil etuvchi fasilitator sifatida qayta ko‘rib chiqilishi zarurligi asoslanadi. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich ta’limda kreativ fikrlashni maqsadli, tizimli va fanlararo rivojlantirish uchun metodik asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

References

1.Guilford, J. P. (1950). Creativity. American Psychologist, 5(9), 444–454. https://doi.org/10.1037/h0063487

2.Torrance, E. P. (1974). Torrance Tests of Creative Thinking: Norms-Technical Manual. Lexington, MA: Personnel Press.

3.Vygotsky, L. S. (2004). Imagination and creativity in the adolescent. Journal of Russian and East European Psychology, 42(1), 7–97.

4.Runco, M. A. (2014). Creativity: Theories and Themes: Research, Development, and Practice (2nd ed.). Elsevier.

5.Beghetto, R. A., & Kaufman, J. C. (2007). Toward a broader conception of creativity: A case for “mini-c” creativity. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 1(2), 73–79. https://doi.org/10.1037/1931-3896.1.2.73

6.OECD. (2023). PISA 2022 Assessment and Analytical Framework: Mathematics, Reading, Science, Financial Literacy and Creative Thinking. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/dfe0bf9c-en.

7.OECD. (2024). PISA 2022 Results (Volume III): Creative Minds, Creative Schools. OECD Publishing.

8.OECD. (2025). Seven Questions about Creativity and Creative Thinking: What Do PISA 2022 Data Tell Us? OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/0aa52128-en.

9.OECD. (2024). Creative Thinking. OECD.

10.OECD. (2024). School Environment and Creative Thinking: PISA 2022 Results (Volume III). OECD Publishing.

11.Creativity training programs in primary education: A systematic review and meta-analysis. (2022). Thinking Skills and Creativity, 46, 101172. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2022.101172.

12.Creative thinking in global primary education: Pedagogical innovations and learning outcomes through an integrated bibliometric and systematic review. (2025). Social Sciences & Humanities Open. https://doi.org/10.1016/j.ssaho.2025.102216.

13.Gu, X., Ritter, S. M., Frossard, F., van den Boom, L., Delfmann, L. R., & Barajas, M. (2026). Fostering creativity in formal schooling: A systematic review of explicit and implicit interventions for young learners. Educational Research Review, 51, 100784.

14.A systematic review of factors influencing K-12 teachers’ creative teaching across different forms: An ecological perspective. (2025). Thinking Skills and Creativity, 57, 101869. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2025.101869.

15.O‘zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya komissiyasi. Doktorlik dissertatsiyalarining asosiy ilmiy natijalari e’lon qilinishi lozim bo‘lgan respublika va xorijiy mamlakatlarning nufuzli ixtisoslashgan ilmiy jurnallarini OAK ro‘yxatiga kiritish uchun talablar. OAK rasmiy sayti.

Cover Image
Downloads
Published
2026-09-12
Section
Articles